ابراهيم عاملي ( موثق )
198
تفسير عاملي ( فارسي )
خود بيان شود كه مخاطبين و مردمى كه با آن مطالب سر و كار دارند از دل و جان بپذيرند و عمل كنند و در نتيجه سعادتمند هم بشوند و از آن سود حقيقى ببرند . بقول مثنوى : چون كه با كودك سر و كارت فتاد پس زبان كودكى بايد گشاد كه برو كتّاب تا مرغت خرم يا مويز و جوز و فستق آورم ببيان ديگر مىگوئيم : اگر اين مطالب اين طور گفته مىشد : ( همانطور كه شما را خدا در روز بدر تقويت كرد و بشما گفتند ممكن است كه نيروى مقاومت شما را سه - هزار برابر كنيم اكنون هم اگر صبر و تقوى داشته باشيد و دشمن بشما حمله كند اين نيروى شما را پنج هزار برابر خواهيم كرد ) اين جمله ها بيشتر تأثير داشت ؟ يا با اين بيان كه در آيه گفته شده است كه ملائكه و قواى مرموز خدائى بشما كومك مىكنند ؟ آن عرب مؤمن چون تشخيصش محدود است نمىتواند بيش از حدود فكرش بينديشد نيروى خود را از قدرت خدا جدا مىداند و توانائى خودش را غير از قدرت خدا مىداند و آنچه بنام ملائكه ى خدا ناميده شود مؤثّر مىداند پس لازم بوده است به زبان خودش او را تقويت كنند و بگويند بالاترين مؤثّر كه تو معتقد هستى و نامش را ملك گذاشته اى به تو كمك مىكند در صورتى كه ملك و بالاترين نيرو و ضعيفترين حيوان و كوچكترين ذرّه و مولكول و اتم تمام نمودار و پرتو ضعيفى از قدرت خداوندى است كه مردم دانسته و فهميده فرقى ميان اين الفاظ نمىگذارند و همه را مظاهر قدرت بىآغاز و انجام مىدانند ، ولى براى تقويت فكر و اراده ى نو آموزان دبستان محمّدى ( ص ) كه تازه با تعليم و تربيت مىخواهند آشنا بشوند وسيله ى تفهيم و تفهّم با آنها به همين عبارات و الفاظ بايد باشد چنان كه ملاحظه مىشود براى تقويت آنها در جنگ بدر پيغمبر سؤال فرموده است : سه هزار ملك براى كومك بس نيست ؟ در صورتى كه اگر مقصود در ملك و موجودات عاليه ى آفرينش باشد با سيصد نفر عدد مسلمين چه احتياج به سه هزار ملك است و بسيار واضح است كه آنها را تقويت مىكرده به اين جمله ها كه چون شما هيچ وسيله نداريد و عدد شما مطابق يك سوّم دشمن نيست پس سه برابر